Przez kompetencje psychologiczne nauczyciela rozumiemy umiejętności inspirowania, motywowania uczniów do nauki, integrowania ich w zespół oraz umiejętności menadżerskie. 

Nauczyciel  powinien posiadać następujące kompetencje:

1. Pozytywne nastawienie do ludzi:
a) autentyczność:

• przekonanie ucznia, że nauczyciel jest zainteresowany jego losem,

• przyznanie sobie prawa do popełniania błędów i nie zadręczania się nimi. Błąd powinien być informacją czego unikać na przyszłość, a nie tragedią, jest normalnym etapem na drodze do doskonałości,

• zachowanie zdrowej proporcji między myśleniem o sobie w kategoriach negatywnych i pozytywnych. Zdrowa proporcja to 10% myślenia negatywnego i 90% pozytywnego.

Myślenie pozytywne sprzyja dobremu samopoczuciu, sympatii do własnej osoby i sympatii do uczniów. Traktując innych miło mamy większą szansę na to, że podobnie zostaniemy przez nich potraktowani, zgodnie z psychologiczna zasada wyrównywania postaw. A jeśli już zaczniemy cieszyć się sympatią otoczenia, znacznie łatwiej nam przyjdzie nie bać się pokazywania siebie takimi, jakimi naprawdę jesteśmy, bez zachowań fasadowych i fałszu, bez udawania i przywdziewania masek na różne okazje.

b) ugruntowanie w sobie postawy szacunku dla innych:

• dobre wychowanie, kultura bycia i uprzejmość, niezależnie od wahań pogody, stanu zdrowia i samopoczucia,

• nie  do pomyślenia jest sytuacja wyżywania się na bezbronnych  i słabszych, nie wolno niszczyć ludzkiej godności, a sadyzm powinien spotykać się z potępieniem,

• brak spostrzegania zależności między własną aktywnością, a jej spodziewanymi, pozytywnymi efektami, prowadzi do utraty wiary w sensowność działań obronnych, do bezradności, apatii, obojętności, czasem do depresji.

Szacunek dla młodzieży to uczciwość i sprawiedliwość, dotrzymywanie zobowiązań, przyznawanie innym prawa do błędu, tolerancja, otwartość na odmienny niż własny punkt widzenia.

c) optymizm i pogoda ducha:

• optymiści zarażają swoja postawą i przyciągają otoczenie tym, że żyje im się łatwiej i więcej im się udaje niż pesymistom,

• zasada "samospełniającej się przepowiedni” nie gwarantuje sukcesu, ale zwiększa jego prawdopodobieństwo i opieranie się na nich w trudnych chwilach, łatwiej jest wtedy dostrzegać mocne strony uczniów i mówić o nich.

 

d) wiedza na temat własnych mocnych stron:

e) chwalenie nawet najdrobniejszych osiągnięć uczniów:

• im częściej chwalimy , tym lepsze są efekty pracy nauczycieli.

 

f) zmniejszenie dystansu między nauczycielem a uczniami.

2. Umiejętność unikania najczęstszych przyczyn zakłóceń w komunikowaniu się:
a) niepełna świadomość niektórych własnych motywów:

• znacznie łatwiej uprzytamniamy sobie , że chcemy działać dla dobra ucznia, trudniej jest uświadomić sobie własną chęć dominowania, wywyższania się, czy chęć wyładowania wzbierającej agresji.

 

b) nieuwzględnienie możliwości uczniów:

• używanie niezrozumiałych słów czy wyrażeń, prowadzi do nieprzystosowania partii materiału i marnotrawi czas obu stron,

• brak poczucia humoru, nieumiejętność stworzenia swobodnej atmosfery,

• nudzenie się uczniów.

 

c) sprzeczność języka ciała  ze słowami: 

• sprzeczność między tymi dwoma rodzajami przekazu wywołuje, wątpliwości co do wiarygodności mówcy, bo inaczej podejrzewamy, że kłamie,

• nazywanie emocji, które budzą w nas silny niepokój sprawia, że napięcie znika,

• łatwiej zyskać sympatię i szacunek audytorium, wobec którego jesteśmy szczerzy, nie zgrywamy się, odkrywamy nasze własne  Ja.

 

d) przedwczesna interpretacja motywów:

• zgadywanie  jest zabawą niebezpieczną, ponieważ punktem odniesienia staje się nasza własna postawa, a przecież ludzie są różni.