Szukaj scenariuszy

Prof. Marta Bogdanowicz wyodrębnia trzy podziały:
1. Asymetrię anatomiczną, która dotyczy budowy ciała ludzkiego, a przede wszystkim parzystych organów ciała – narządów ruchu i zmysłów;
2. Asymetrię funkcjonalną, która dotyczy rozdziału czynności ich specjalizacji w odniesieniu do parzystych organów ciała – narządów ruchu i zmysłów;
3. Asymetrię w świetle wiedzy tajemnej, opiera się ona na przekonaniu, że „cielesna powłoka” człowieka jest fizyczną kopią jego „istoty”.

Asymetria funkcjonalna w odniesieniu do parzystych narządów ruchu i organów zmysłu znajdujących się po prawej i lewej stronie ciała przejawia się jako preferencja do używania ręki, nogi, oka i ucha leżącego po jednej stronie osi ciała. Preferencja ta ujawnia się podczas wykonywania czynności wymagających udziału tylko jednego organu, a także, gdy zachodzi potrzeba przejęcia roli wiodącej przez jeden z nich podczas wykonywania czynności angażującej obydwa organy ruchu i zmysłu. Jest to organ wiodący. Drugi zaś z tej pary leżący po przeciwnej stronie osi ciała to organ pomocniczy.

Zjawisko przewagi funkcjonalnej nosi nazwę lateralizacji, czyli stronności. Wyróżniamy następujące modele lateralizacji:
- Lateralizacja jednorodna – prawostronna, dominacja prawej ręki, oka i nogi;
- Lateralizacja jednostronna – lewostronna, dominacja lewej ręki, oka i nogi;
- Lateralizacja niejednorodna – skrzyżowana, wyraźna przewaga czynnościowa narządów ruchu i zmysłu, lecz nie po tej samej stronie a po obu stronach ciała;
- Lateralizacja nieustalona – słaba, występuje ona w przypadku braku dominacji poszczególnych narządów ruchu i zmysłu np. oburęczność, obuoczność, obunożność.

Nieprawidłowa lateralizacja i leworęczność mogą być źródłem różnych trudności dziecka. Dzieci leworęczne już w przedszkolu mają więcej trudności w opanowaniu umiejętności pisania niż dzieci praworęczne. Dzieje się tak, ponieważ naturalnym kierunkiem pisania dla tych dzieci byłoby pisanie od strony prawej ku lewej. Bardzo często dzieci leworęczne zaczynają pisać wyrazy od prawej do lewej strony, czy też stosują tzw. lustrzane odbicie. W takim przypadku silna tendencja do pisania i czytania od prawej ku lewej stronie, a także odwracanie położenia liter i cyfr w przestrzeni powodują prawdziwe trudności w czytaniu i pisaniu oraz błędne wyniki w matematyce.

Trudnym zadaniem dla dziecka leworęcznego w pierwszym etapie nauki jest właściwe ułożenie ręki i zeszytu podczas pisania, ustawienie zeszytu pod właściwym kątem oraz pisanie piórem. Te techniczne trudności wpływają na poziom graficzny pisma. Szczególnie w pierwszym okresie nauki litery nie są okrągłe ani równe, bywają źle połączone ze sobą, pismo jest mało czytelne i nieestetyczne. Dzieci leworęczne piszą wolno, nie nadążają za pozostałymi dziećmi. Niepowodzenia w początkowej nauce czytania – niezadowolenie ze strony nauczyciela i rodziców, to źródło przykrych emocji. Napięcie emocjonalne o ujemnym zabarwieniu wzmaga często podwyższone napięcie mięśniowe i tym samym wpływa dezorganizująco na czynność pisania, jeszcze bardziej pogarszając jego poziom graficzny. Dziecko traci wiarę we własne siły i możliwości, zniechęca się do nauki pisania i nauki w ogóle. Pojawiają się trudności wychowawcze np. kłamstwa, mające na celu uniknięcie wykonywania zadań pisemnych. Procesowi temu towarzyszą niekorzystne zmiany osobowości jak: obniżenie motywacji, poczuci niższej wartości, wytwarzanie się postawy lękowej wobec szkoły, a w rezultacie pojawienie się zaburzeń nerwicowych.