Metody twórcze na zajęciach ruchowych w przedszkolu

Metody twórcze na zajęciach ruchowych w przedszkolu

Stosowanie metod twórczych ma znaczący wpływ na rozwój dziecka w wieku przedszkolnym. Za pomocą tych metod kształtujemy zdrową, sprawną fizycznie i umysłowo jednostkę.

Do najistotniejszych cech metod twórczych należą:

  • pełna samodzielność dzieci w rozwiązaniu zadań i problemów ruchowych,
  • zadania dla dzieci mają charakter zadań otwartych, tzn. zupełnie nieznany,
  • z którym spotykają się po raz pierwszy,
  • czynnikami motywującymi dzieci do działania są informacje, oczekiwania,    
  • wyniki własnych czynności,                                                   
  • dziecko stosuje samokontrolę i samoocenę oraz zdobywa podstawy  ustawicznego samodoskonalenia się. 


W. Gniewkowski zastosował systematykę uwzględniającą następujące metody twórcze:

  • opowieści ruchowej,
  • A. i M. Kniessów,
  • C. Orffa ,
  • gimnastyki twórczej R. Labana.


Metoda opowieści ruchowej – stworzył ją J. C. Thulin. Istotą tej metody jest obrazowe opowiadanie przez nauczyciela bajki, opowieści, jakiegoś wydarzenia, które skłania dziecko do ruchowego interpretowania usłyszanych treści, a także uaktywnia wyobraźnię dziecka. Metoda opowieści ruchowej wymaga starannego przygotowania materiału oraz rozumienia, iż tekst opowiadania jest tylko środkiem do stworzenia przez dzieci wymyślonego ruchu. Jednakże układ opowiadania musi opierać się na zasadzie wszechstronności, tj. aby angażując wyobraźnię dziecka usprawniał wszystkie główne grupy mięśniowe oraz narządy wewnętrzne. Powinny tu występować ruchy o różnym charakterze, np.: biegi, skoki, rzuty, czworakowanie, pchanie, pełzanie, itp.

Metoda A. i  M. Kniessów
– powstała w latach 70 w Hanowerze. Jest to rodzaj gimnastyki rytmicznej, twórczej, polegającej na nieustannym poszukiwaniu nowych form i rodzajów ruchu. Głównymi elementami omawianej metody są: ruch, muzyka, rytm, przybory. Charakterystyczne dla metody Kniessów jest użycie do ćwiczeń ruchowych dwóch przyborów równocześnie przez jedną osobę. Stosuje się następujące przybory: bijaki, szarfy, grzechotki, dzwoneczki, bębenki, przepołowione łuski orzecha kokosowego. W tej metodzie bardzo ogranicza się mówienie. Impulsem do podejmowania wszelkich form ruchu jest muzyka. Dziecko w wieku przedszkolnym cechuje "głód" ruchu. W gimnastyce rytmicznej dzieci wykonuja ćwiczenia w różnych pozycjach i rytmie, co doskonale zaspokaja ich potrzebę ruchu. Ustalono także zasady gimnastyki rytmicznej. Należą do nich:

  • ćwiczyć z radością,
  • rozwijać poczucie rytmu i doskonalić koordynację ruchową,
  • poszukiwać nowych form i rodzajów ruchu,
  • wykorzystywać muzykę i rytm jako bodźce do ćwiczeń ruchowych,
  • stosować barwne przybory do ćwiczeń, zawsze po 2 sztuki w celu harmonijnego rozwoju prawej i lewej strony ciała,
  • przeplatać ćwiczenia rytmiczne z ruchami o charakterze zabawowym,
  • nie nadużywać słów.


Metoda C. Orffa - twórca tej metody uważał, iż kulturę fizyczną dziecka należy rozwijać w korelacji z kulturą rytmiczno - muzyczną i kulturą słowa. Te trzy czynniki – muzyka, mowa, ruch przenikają się wzajemnie i dają dziecku możliwość rozwijania inwencji twórczej i samoekspresji. MUZYKA - punktem wyjścia do budowania prostych form muzycznych jest moment, gdy dziecko potrafi zaśpiewać tekst z własną melodią. Melodię dziecko tworzy przy użyciu instrumentów perkusyjnych. Dzieci muzykują, tworzą małe zespoły. Zdolniejsze dzieci próbują same dyrygować powstałym zespołem. Początkowo dzieci zapoznają się z różnymi utworami muzycznymi (kaseta lub płyta CD ), poznają tonacje i zasady tworzenia melodii i akompaniamentu. Następnie samodzielnie podejmują proces tworzenia. MOWA (słowo) - ćwiczenia mowy służą przygotowaniu do prawidłowej dykcji i wzbogacają słownictwo dziecka. Rytmiczność mowy jest źródłem improwizacji głosem, ruchem z udziałem rąk, nóg. Ćwiczenia te odbywają się w 3 formach:

  • dzieci wystukują rytm do słów,
  • dzieci wyszukują słowa do rytmu,
  • dzieci wymawiają teksty wyliczanek, przysłów, wierszyków w dowolny sposób (zmiana dynamiki , tempa itp.).

RUCH - głównym jest poznanie przez dziecko swoich możliwości ruchowych, wyczucie stosunków przestrzennych, czasowych, doskonalenie współpracy w grupie. Osiągnięcie tego celu jest możliwe poprzez indywidualne i grupowe eksperymentowanie, odkrywanie i stawianie zadań ruchowych. Szczególne znaczenie odgrywa improwizacja ruchowa, rozwija fantazję, rytmizuje, nadaje  płynność ruchową. Punktem wyjścia są przykłady z własnego otoczenia, ilustracja prostych opowieści, ćwiczenia z piłeczkami, obręczą, ilustracja ruchowa muzyki.

Metoda R . Labana – metoda gimnastyki ekspresyjnej (twórczej) została spopularyzowana w Polsce przez W. Gniewkowskiego. Metoda ta nie narzuca  nauczycielowi schematu zajęć. Obowiązują jedynie trzy zasady konstrukcji zajęć:

  • zasada wszechstronności;
  • zasada naprzemienności wysiłku i rozluźniania;
  • zasada stopniowania trudności.

Jednakże dzieciom należy wyjaśnić co mają robić, jak robić, będzie to zależało od ich pomysłowości, fantazji, doświadczeń ruchowych.
Labanowska metoda gimnastyki twórczej przyjmuje i posługuje się różnymi formami ruchu. Są to:

  • opowieść ruchowa;
  • ćwiczenia muzyczno ruchowe;
  • taniec;
  • improwizacja ruchowa;
  • inscenizacja;
  • mimika;
  • pantonima.

Stosując w zajęciach ruchowych metodę Labana należy pamiętać o jej podstawoych założeniach. Opiera się ona na 16 tematach, z których każdy uwzględnia inny charater ruchu. Wszystkie tematy zostały podzielone na dwie grupy, którym odpowiedają dwa stopnie zaawansowania:

  • stopień podstawowy/ dla niezaawansowanych/ obejmujący tematy I – VIII,
  • stopień wyższy/ dla zaawansowanych/ obejmujący tematy IX – XVI.


Tematy stosowane na zajęciach w przedszkolu dotyczą pięciu tematów będących podstawą metody:
I. wyczucie / świadomość / własnego ciała;
II. wyczucie / świadomość / ciężaru, siły i czasu;
III. wyczucie / świadomość / przestrzeni;
IV. rozwijanie wyczucia płynności ruchu i ciężaru ciała oraz przestrzeni i czasu;
V. kształtowanie umiejętności współdziałania z partnerem i grupą.

Omawiana metoda, która odpowiada nowoczesnym hasłom nauczania wychowującego, rozwijania zdolności twórczych, odkrywczych w pracy z dziećmi w przedszkolu może ujawniać się w trojaki sposób:

  • sporadycznie w formie krótkich wstawek uatrakcyjniających zajęcia;
  • przez prowadzenie większych fragmentów zajęć;
  • przez prowadzenie całych jednostek metodycznych omawianą metodą.
  • Przy wykorzystaniu metody Labana niezbędne są pomoce dydaktyczne. Głównie stosuje się typowe przybory:

- szarfy w czterech kolorach / niebieskim, żółtym, czerwonym i zielonym /;
- woreczki z materiału w w/w kolorach;
- krążki ze sklejki lub tworzywa w czterech kolorach;
- kolorowe obręcze różnych rozmiarów;
- skakanki;
- piłeczki – małe gumowe;
- duże piłki;
- laski.
Nietypowe przybory to:
- gazety;
- pudełka tekturowe;
- butelki plastikowe;
- szpulki po niciach.

Autor: Dagmara Hawryło

Skomentuj

Bądź pierwszym, który skomentuje ten wpis!

Tagi