Wśród zmian zachodzących w oświacie coraz istotniejsze funkcje pełnią innowacje. Za prekursora badań nad innowacjami uznaje się H.G.Baneta. Zaproponował on definicję innowacji, która została powszechnie przyjęta. Według niego innowacja to „wszelka myśl, zachowanie się lub rzecz jakościowo różna od istniejących dotychczas”.

Bardziej szczegółową definicję zaproponował Zbigniew Pietrasiński twierdząc że „są to zmiany celowo wprowadzone przez człowieka lub zaprojektowane (przezeń układy cybernetyczne), które polegają na zastępowaniu dotychczasowych stanów rzeczy innymi, ocenianymi dodatnio w świetle określonych kryteriów i składającymi się w sumie na postęp”2. Przyjmując taką definicję należy zwrócić uwagę, że w jej ujęciu nie wszystkie celowe zmiany są innowacjami, a postęp w danej dziedzinie możemy najlepiej ocenić po jakimś czasie (z dystansu), natomiast zaraz po wprowadzeniu taka ocena jest bardzo trudna. Dlatego należy przyjąć, że gdy mówimy o zmianach mamy  na myśli „zmiany które składają się na postęp”.

Prostą i krótką definicję innowacji proponuje nam Władysław Kopaliński, według którego innowacja to "wprowadzenie czegoś nowego, rzecz nowo wprowadzona, nowość reforma". Patrząc na innowacje pod kątem pedagogicznym Roman Schulz stwierdza, że „innowacje powstają za sprawą działań, które określa się najczęściej mianem twórczości pedagogicznej, postępu pedagogicznego, nowatotstwa”. Natomiast W. Okoń innowację pedagogiczną (łac.innowatio-odnowienie) określa jako „ zmianę struktury systemu szkolnego (dydaktycznego, wychowawczego) jako całość lub struktury ważnych jego składników – w celu wprowadzenia ulepszeń o charakterze wymiernym”. Zmiany te mogą dotyczyć pracy nauczycieli (metody, środki) jak również uczniów, treści programowych bądź warunków materialno - społecznych pracy szkolnej.

R.Schulz w aspekcie twórczości pedagogicznej innowacje dzieli na: czynnościowe i rzeczowe. W ujęciu czynnościowym innowacja jest procesem tworzenia i przyswajania nowych rozwiązań, jest planowaniem i realizacją zmiany czyli jest procesem wprowadzania i zastosowania nowości, np. wprowadzanie do praktyki nowych przedmiotów nauczania, opracowanie nowych treści programowych. Natomiast w ujęciu rzeczowym innowacja jest wytworem aktywności twórczej, jest programem zmiany, treścią innowacji, np. nowa ustawa oświatowa, nowy edukacyjny program komputerowy. Pojęcia te łatwiej można zrozumieć gdy posłużymy się metaforą zaproponowaną przez R.Schulza „innowacje pedagogiczne rozumiane rzeczowo to nowe cegiełki, z jakich budowany jest gmach pedagogicznego doświadczenia. Natomiast innowacje rozumiane czynnościowo, to operacje budowy, wznoszenia, powiększania owego gmachu”.

Z. Pietrasiński dzieli innowacje ze względu na:

• oryginalność

• złożoność procesu innowacyjnego

• dziedzinę działalności

Biorąc pod uwagę pierwsze kryterium innowacje można podzielić na oryginalne (twórcze) i nieoryginalne. W pierwszej grupie są takie innowacje, które są oryginalnymi wytworami danej jednostki lub zespołu. Natomiast nieoryginalne polegają na rozpowszechnianiu oryginalnych pomysłów innych twórców często też eliminując stare elementy. Wśród innowacji nieoryginalnych wyróżniamy: naśladowcze i odtwórcze.

Naśladowcze polegają na powtarzaniu poznanej innowacji. O innowacjach nieoryginalnych odtwórczych mówimy wtedy gdy wynalazca dochodzi do rozwiązania już wcześniej przez kogoś  dokonanego lub zastosowanego w praktyce. Innowacją w takim rozumieniu jest nie tylko wymyślenie nowego urządzenia bądź opracowanie nowej metody ale także jej wprowadzenie do użytku. Między innowacjami oryginalnymi a naśladowczymi istnieje bardzo mała granica na której można umieścić drobne ulepszenia zawierające elementy oryginalności.