W literaturze pedagogicznej ważną pozycję zajmują różne opracowania dotyczące problemu gotowości szkolnej i startu szkolnego. Rzadziej natomiast dostrzega się zainteresowania światem wewnętrznym przyszłego ucznia, czyli tym, czego dziecko oczekuje od szkoły, jakie nadzieje i obawy pojawiają się na krótko przed podjęciem nowych obowiązków w jego myślach i uczuciach.

Traktując dziecko jako autonomiczną, aktywną i zdolną do twórczego działania jednostkę przypisuje się mu odmienność poznawczą w tworzeniu obrazu świata. Świat dziecięcych wyobrażeń, powstający w sposób spontaniczny, często bywa niepełny i nieadekwatny wobec otaczającej je rzeczywistości. Dziecko zbliżające się do wieku szkolnego posiada wiele wiadomości i wyobrażeń o otaczającym świecie, wśród których obraz szkoły zajmuje miejsce szczególne.
 
Wyjaśniając znaczenie określenia „wyobrażenie” można powiedzieć, że jest to „wywołany w świadomości obraz przedmiotu, który aktualnie nie oddziałuje na narządy zmysłowe człowieka, lecz jest wytworem uprzednio nabytych spostrzeżeń lub fantazji.  Mając zatem na względzie wyobrażenia przyszłego ucznia dotyczące szkoły – chodzi o umysłowy obraz tejże instytucji, która jest obca doświadczeniu dziecka przedszkolnego.

Na obraz szkoły w wyobrażeniach dziecka mającego podjąć obowiązek szkolny silny wpływ wywierają wcześniejsze nastawienia. Są one przeważnie kształtowane pod wpływem dodatnich lub ujemnych mniemań wytworzonych przez opinie osób z jego najbliższego środowiska. Nastawiać – to „usposabiać kogoś w określony sposób, wzbudzać w nim określone uczucia, emocje w stosunku do kogoś, czegoś”. W tym przypadku chodzi o świadome lub nieświadome nastawianie dziecka do szkoły, czyli o wyrabianie określonego stosunku uczuciowego do tej instytucji. Od charakteru tych nastawień, ich treści w dużej mierze zależy, czy obraz szkoły jest pogodny, czy ponury, czy dziecko z niecierpliwością czeka na pierwszy dzwonek, czy też odczuwa przed  nim lęk.

Obraz szkoły i nastawienia wobec niej mają istotne znaczenie dla jakości startu szkolnego dziecka, dla dalszego powodzenia lub niepowodzenia w nauce, często warunkują sukces lub  porażkę życiowej edukacji.   
    
Przekroczenie progu szkoły stawia dziecko przed koniecznością rozwiązywania nowych zadań w nowej sytuacji – sytuacji szkolnej, co zapewne  można ująć jako sytuację trudną. Pomyślne rozwiązanie trudności związanych ze zmianą środowiska, trybu życia, zależy w dużym stopniu od sposobu widzenia przez dziecko szkoły, przedmiotów i zjawisk z nią związanych. 

Najczęściej jest tak, że przed rozpoczęciem nauki w klasie pierwszej dzieci posiadają już pewną wiedzę na temat szkoły i obowiązków ucznia. Mają też określony stosunek do czekających je zadań oraz wyobrażenia na temat tego, z czym się w szkole mogą spotkać, co tam będą robić, a także dlaczego powinny do szkoły uczęszczać. Orientacja ta i postawy kształtują się przede wszystkim pod wpływem oddziaływań rodziców i przedszkola, a niekiedy również przy udziale starszego rodzeństwa oraz kolegów. Wiedza na temat szkoły i stosunek do tej instytucji mają duże znaczenie w procesie przystosowywania się dzieci do nowych warunków i zadań.