Techniki plastyczne

Techniki plastyczne

Zadaniem nauczycieli i rodziców dzieci w wieku przedszkolnym jest rozwijanie wszelkich zdolności dziecka, dzięki czemu kształtuje ono swoją osobowość i zwiększa szansę swojego powodzenia w szkole i w życiu.  Jedną z najczęściej wykorzystywanych dziedzin są sztuki plastyczne. Pasują one znakomicie do procesu kształtowania osobowości i postawy otwarcia na świat.

Sztuka to niezbędny element pełnego i twórczego życia człowieka. Droga do ich poznania prowadzi poprzez własne doświadczenia, umiejętności, rozumienie rzeczy i zjawisk w życiu człowieka. Sztuki plastyczne umożliwiają właśnie zdobycie tych umiejętności małemu dziecku, ponieważ malarstwo, rysunek, modelowanie wypływają ze spontanicznej potrzeby dziecka. Na twórczość plastyczną składa się kilka elementów. To ćwiczenie koncentracji uwagi, to powtórka zdobytych wiadomości, cenne ćwiczenia pamięci, do której dziecko stale się odwołuje.

Rysowanie kredką świecową

Do rysowania nadaje się papier gładki, o szorstkiej powierzchni. Rysunek może mieć charakter linearny lub malarski. Rysunek o charakterze linearnym dziecko wykonuje kredką w takim kolorze, aby linie kontrastowały z tłem rysunku. Rysunek o charakterze malarskim dziecko osiąga tworząc plamy barwne bądź przez przesuwanie kredki całą jej długością po powierzchni arkusza. Różnicowanie barw przez nakładanie jednego koloru na inny kolor, łączenie różnych kolorów ze sobą jest zabawą.

Rysowanie kredkami oprawionymi w drewno

W drugiej fazie wieku przedszkolnego, gdy przygotowujemy do nauki pisania dziecko uczy się prawidłowego trzymania kredki. Możemy również rysować kilkoma kredkami naraz. W takim wypadku układamy na podłodze bardzo dużą kartkę papieru albo przyklejamy ją do ściany lub do stołu taśmą klejącą by nie przesuwała się. Związujemy ze sobą gumką kilka (3 lub więcej) kredek o tej samej długości. Wyrównujemy ich długości poprzez postukiwanie nimi o papier. Rysujemy po kartce i obserwujemy, jak na papierze powstają tęczowe wzory. Możemy rysować przy muzyce, wykonując do taktu ruchy ręką. Możemy również przewrócić papier na drugą stronę i kontynuować rysowanie. Technikę tą możemy stosować dla dzieci od trzech lat.

Rysowanie mazakiem

Do rysowania nadaje się papier o gładkiej powierzchni. Jest to łatwe dla dzieci. Rysunek ma charakter linearny. Rysowanie mazakiem może być stosowane od pierwszych dni pobytu dziecka w przedszkolu.

Rysowanie węglem

Rysowanie na papierze chropowatym pozwala otrzymywać rozmaite efekty rysunkowo- fakturowe. Linearny charakter rysunku dziecko uzyskuje przez mocniejsze naciskanie pałeczki węgla. Plamy osiąga za pomocą zagęszczania kresek. Rysowanie węglem można utrwalić utrwalaczem. Zapoznajemy z tą techniką w drugiej fazie wieku przedszkolnego.

Rysowanie kredą

Utrwalamy jako rysunki węglem.

Rysowanie patykiem lub piórkiem

Do rysowania nadaje się papier gładki, np. brystol. Używamy tuszu, atramentu lub patyka lipowego. Walor linii jest wtedy zróżnicowany. Wówczas linie są grube lub cienkie. Rysunek ma charakter linearny. Dziecko potrafi zróżnicować fakturę linii rysując delikatnie. Podobnie jak patykiem można rysować trzciną rosnącą nad naszymi jeziorami.

Rysowanie patykiem lub palcem na podkładzie z klejówki

Klejówkę przygotowujemy z wody i mąki, klej zabarwiamy farbą w proszku, np. służącą do malowania ścian. Rysujemy patyczkiem (lub palcem) póki klejówka nie wyschnie. Nadmiar farby ścieramy z patyka szmatką. Powstają linie o różnej grubości i zagęszczeniu. Współgrają z nimi również puste płaszczyzny. 

Rysowanie piaskiem i klejem

Przesiany piasek (może być w dwóch kolorach), klej (najlepiej w sztyfcie lub Wikol), miseczka, pędzelek albo pałeczka kosmetyczna, papier, tektura lub karton, kalka lub papier śniadaniowy, ołówek, gazety. Za pomocą ołówka i kalki przenosimy wybrany obrazek na karton (np. rybka). Kładziemy karton na podłożu z gazet i klejem pokrywamy kontury rysunku. Posypujemy go suchym piaskiem, który samoczynnie przywiera do kleju. Nadmiar piasku strząsamy. Po całkowitym wysuszeniu obrazka możemy go powiesić lub ofiarować komuś jako prezent.

Rysowanie nitką

Na papierze układamy nitkę w różne zawijasy i podklejamy klejem ugotowanym z mąki i przyklejamy ją do papieru.

Rysowanie nitką rozpinaną na szpilkach


Do płytki z miękkiej pilśni przypinamy kartkę kolorowego papieru. Bierzemy kordonek zawiązujemy koniec nitki na szpilce w płytkę. Następnie wbijamy szpilkę i zaczepiamy o nią naciągniętą nitkę. Komponujemy rysunek złożony z linii prostych, np. architektura miasta, kompozycje rytmiczne lub abstrakcyjne. Przyklejamy nitki klejem po wyschnięciu wyjmujemy szpilki.

Kropkowanie

Dowolne narzędzia, którymi można kolorować, np. kredki świecowe, flamastry, farbki i pędzelki, kreda, farby olejne czy kredki ołówkowe, papier. Za pomocą stawiania na papierze kropek tworzymy dowolną techniką cały obrazek. Zmieniamy kolor jeśli chcemy. Łączymy ze sobą różne techniki, np. część obrazka wykonujemy przy użyciu kredek, a tło za pomocą farbek (dzieci próbują patrzeć na jakieś zdjęcie z gazety przez szkło powiększające). Zobaczą, że to kropki tworzą cały obrazek.

Wytwory z folii aluminiowej

Folia aluminiowa, taśma klejąca, czarna kartka grubego papieru, albo papier w dowolnym kolorze. Odrywamy kawałek folii i zgniatamy ją w dowolny kształt, np. w kulę. Przyklejamy wybrany kształt do papieru. Jeśli trzeba, używamy więcej taśmy. Zamiast taśmy możemy użyć kleju stolarskiego. Można też pomalować uformowany kształt farbą klejową (klej stolarski, tempera oraz kilka kropli płynu do zmywania). Pozwoli to srebrzystej folii przeświecać przez farbę. Suszymy obrazek.

Malowanie  pędzlem

Dziecko maluje farbami wodnymi szerokimi ruchami całej ręki. Charakter malowania  zależy od rodzaju pędzla i farby. Pędzlem uzyskuje się linie miękkie, swobodne, cieńsze i grubsze, jaśniejsze i ciemniejsze.

Rysowanie świecą

Rysujemy świecą białą lub kolorową, następnie zamalowujemy dużym pędzlem całą powierzchnię kartki papieru farbą plakatową.

Malowanie "mokre w mokrym”

Arkusz papieru zwilżamy wodą, następnie rysujemy patykiem lub pędzlem zamoczonym w tuszu, atramencie lub farbie akwarelowej czy plakatowej.

Rysunek lawowany


Jeżeli do rysunku wykonanego tuszem przy pomocy patyka lub piórka domalujemy pędzlem rozwodnionym tuszem plamy o rozmaitych natężeniach to uzyskamy rysunek lawowany. Technika ta przeznaczona jest dla dzieci starszych.

Malowanie podanego wzoru

Odbity przez kalkę wzór (lub wycięty gotowy) malujemy farbami.

Malowanie  plasteliną

Dany wzór malujemy plasteliną. Poza tym możemy układać na podłożu z plasteliny materiał  przyrodniczy, gazetę, drobne przedmioty dekoracyjne, skorupki z jaj czy układać (kleić) kulki wykonane z bibuły do podanego wzoru.

Modelowanie w glinie, modelinie, plastelinie

Technika ta polega na toczeniu, wałkowaniu, ściskaniu, rozciąganiu obiema rękami wszystkimi palcami modeliny, gliny czy plasteliny. Należy zwrócić uwagę, że modelować trzeba w całym kawałku szczególnie glinę, ponieważ pęka ona przy wysychaniu w miejscach styku.

Rysowanie farbą wyciskaną z trąbki papierowej


Kawałek papieru, tzw. pergaminowego lub kalki kreślarskiej zwijamy w trąbkę i obcinamy jej koniec. Trąbkę wypełniamy klejem z mąki wymieszanej z kredą strąconą. Technikę tą można wykorzystać do ozdabiania ceramicznych kafelków, przy lukrowaniu wyrobów np. z masy solnej.

Malowanie watą

Do malowania używamy  papieru z bloku technicznego, flamastrów, nożyczek, świecy, waty, farb akwarelowych. Flamastrem malujemy wzór i wycinamy go nożyczkami. Szablon nacieramy świecą, aby nie nasiąkał wodą. Kładziemy szablon na kartce białego papieru i przypinamy spinaczem. Do malowania przygotowujemy kilka tamponów z waty lub kawałków gąbki, dla każdego koloru oddzielnie. Tampon moczymy w wodzie a następnie w farbie i lekko uderzamy w papier widoczny w wyciętych okienkach szablonu. Zdejmując szablon podnosimy go do góry i czyścimy czystą wilgotną watą, żeby przy ponownym użyciu nie brudził papieru.

Malowanie pastą do zębów, którą możemy łączyć z farbą 

Do malowania używamy tektury, pędzla, talerzyka, farb akwarelowych, pasty do zębów. Na talerzyk wyciskamy trochę pasty do zębów. Kilkoma kroplami wody nasączamy wszystkie kolory farb i po chwili, gdy rozmiękną pędzlem nabieramy farbę w dowolnym kolorze. Przenosimy ją na talerzyk i mieszamy z pastą do zębów. Powstanie gęsta i bielsza pasta kryjąca. Po wyschnięciu gruba warstwa farby staje się krucha. Można ją wzmocnić spryskując lakierem do włosów.

Łączenie gotowych elementów z malowanymi

Wycinamy drzewa, grzyby, zwierzęta, postacie itp. i łączymy je z malowanymi (lub malujemy je).

Frottage (frotaż)

Prosta technika polegająca na malowaniu ciekawej i zróżnicowanej faktury (np. liści) farbami i odciskaniu jej na kartce.

Malowanie wałkiem

Tektura, świeże (wilgotne) liście, klej Wikol, farby (tempera), jednorazowa forma do ciast, dziecięcy wałek do ciasta, papier dobrze wchłaniający, łyżka. Na tekturze układamy liście w dowolny wzór. Przyklejamy je do tektury, pozwalamy im wyschnąć. W jednorazowej formie do wypieków umieszczamy około łyżkę farby. Przesuwamy wałek po formie do momentu, gdy cały będzie pokryty farbą. Nanosimy wałkiem farbę na liście. Na pomalowanych liściach umieszczamy kartkę papieru. Delikatnie przygniatamy papier. Odrywamy go i oglądamy, jak liście odcisnęły się na papierze. Przy użyciu tej samej farby możemy stworzyć kilka takich samych obrazków.

Malowanie na styropianie

Styropian pocięty na niewielkie kawałki albo styropianowa tacka (której brzegi odcięto), tempera w jednorazowej formie do wypieków, ołówek, dziecięcy wałek do ciasta albo malarski, papier, przykryte miejsce pracy. Delikatnie wbijamy ołówek w styropian tworząc obrazek. Przesuwamy wałek po formie do momentu, gdy cały będzie pokryty farbą. Następnie przeciągamy nim po styropianie. Na pomalowanym styropianie układamy kartkę papieru i delikatnie dociskamy ją, by obrazek równo się odbił. Odrywamy papier i suszymy obraz. Do kolejnego obrazka używamy tego samego, innego, albo wielu kolorów. Po każdym obrazku na nowo malujemy styropian.

Malowanie przez siatkę

Szczoteczka do paznokci, ekran z drobnej metalowej siatki przypięty zszywaczami do starej ramki od obrazu, rzadka tempera w miseczce, kreda, papier, płaskie liście, kwiaty albo inne przedmioty, duże pudełko kartonowe z jedną stroną wyciętą, taśma klejąca, fartuch. Wewnątrz pudełka umieszczamy kartkę papieru i jej rogi przyklejamy taśmą klejącą, by papier nie przesuwał się. Na kartce umieszczamy liście, kwiaty, trawki i inne płaskie kształty. Nad papierem, na pudełku umieszczamy metalową siatkę (powinna ona znajdować się dobrych kilka centymetrów nad kartką). Moczymy szczoteczkę w farbie. Przejeżdżamy nią wielokrotnie po siatce. Jeśli znajduje się na niej dużo farby, krople lądujące na papierze będą duże. Następnie bierzemy kawałek kredy i również rysujemy nią kilkakrotnie po siatce. Jej kawałki spadną na obrazek i nadadzą mu dodatkowego koloru. Jeśli siatka zanadto pokryje się farbą, opłuczemy ją, wytrząśniemy z niej wodę i dopiero wtedy zastosujemy kredę. Suszymy gotowy obrazek. Usuwamy liście i inne znajdujące się na nim przedmioty.

Witraż

Kompozycja z barwnych szkieł ujętych w ramki, o motywach figuralnych lub ornamentowych, wypełniająca okno.
 
Witraż papierowy

Polega na wycięciu pewnych elementów rysunku i podklejeniu tych miejsc kolorową bibułką.

Gwasz

Polega na rozbieleniu farby podstawowej (już namalowanej).

Batik

Wykonujemy rysunek kolorowym tuszem, pokrywamy go klejem roślinnym. Następnie malujemy całą kartkę tuszem (czarnym), wymywamy wodą miejsca pokryte klejem.

Wydrapywanki  z piasku

Technikę tą stosujemy na powietrzu, na powierzchni czarnej ziemi.

Wydrapywanka kolorowa

Papier z bloku technicznego, czarny tusz, farby akwarelowe, świeca, szpilka lub gwóźdź. Kartkę pokrywamy farbami w pasy, koła, zależnie od kompozycji. Po wyschnięciu całą kartkę przecieramy świecą bardzo dokładnie. Po tym zabiegu całą powierzchnię pokrywamy tuszem. Tę czynność należy wykonywać tak długo, aż cała powierzchnia stanie się czarna. Na wyschniętym papierze wydrapujemy linie szpilką. Po usunięciu świecy i tuszu ukażą się kolorowe linie zamalowanego akwarelą papieru.

Wydzieranka obrazkowa

Papier kolorowy, kartka papieru białego, klej z mąki.
Z kolorowego papieru wyrywamy potrzebne formy i naklejamy na kartkę białego papieru pomalowanego klejem z mąki. Klej: mąka pszenna, żytnia lub ziemniaczana. Rozprowadzamy ją zimną wodą, następnie zalewamy wrzątkiem, podgrzewamy i  mieszamy. Do przygotowanego w ten sposób kleju możemy dodać farbę (stosunek farby do kleju 1:2), całość dokładnie wymieszamy. Gdy farba jest za gęsta, można dodać wodę.

Wydzieranka z gazet, z papieru kolorowego, z bibuły

Z gazety, z kolorowego papieru lub z bibuły wyrywamy potrzebne formy i naklejamy na kartkę białego papieru.

Wycinanka z kolorowych papierów, gazet, papieru kontrastowego 

Kawałki różnego rodzaju papieru: kolorowego, tapety, bibuły albo stron z magazynów ilustrowanych, dowolny rodzaj kleju, nożyczki, kartka papieru pełniąca rolę tła. Za pomocą nożyczek wycinamy ze skrawków papieru różne ciekawe kształty. Naklejamy kształty z użyciem kleju na dużą kartkę papieru.

Wycinanie i formowanie z papieru

Wycinamy i malujemy wybrane przedmioty i postacie. Potem je zginamy na liniach przerywanych i sklejamy.

Cięcie i składanie

Najpierw tniemy obraz na części, a potem tworzymy nowy, niepowtarzalny kształt.

Collage (kolaż)


Odpadki tkanin, skór, falistej tektury, papierów , gazet, ścinków tekstylnych, włóczka. Wykonujemy dowolną kompozycję z różnych materiałów i naklejamy na podłoże. Możemy ją łączyć z rysunkiem lub farbą. Łączenie różnych barw daje ciekawe odcienie.

Odrysowywanie

Duże kredki świecowe, z jedną stroną ściętą, tworzącą płaską powierzchnię, papier, przedmioty, np. kawałki włóczki, papieru ściernego, różne kształty wycięte albo wydarte z grubego papieru bądź tektury, liście, ścinki materiałów naklejane na kartkę, inne płaskie przedmioty o ciekawej fakturze. Wybieramy przedmioty, które umieszczamy pod kartką papieru. Rogi kartki przyklejamy do podłoża taśmą klejącą, by papier nie ślizgał się. Jedną ręką przytrzymujemy papier, drugą delikatnie rysujemy po jego powierzchni płaską stroną kredki świecowej. Odbicie danego przedmiotu pojawi się na papierze.

Obrysowywanie kształtów tekturowych i wypełnianie ich dowolnym materiałem

Papier, ołówek, kreda, kredki ołówkowe albo świecowe, flamastry, linijka, kątomierz, szablony, nakrętki inne przedmioty, które można obrysować. Wybieramy narzędzie, którym będziemy odrysowywać i przedmiot do odrysowania. Następnie umieszczamy go na papierze. Na koniec wypełniamy dowolnym materiałem, np. ziarenkami zbóż. 

Ziarenkowe wysypywanki

Tektura, klej płynny, drobne nasiona, kasza, makaron, fasola. Na małym kawałku tektury można narysować warzywa, owoce, zwierzęta lub inne dowolne postacie. Część rysunku smarujemy klejem płynnym i nasypujemy grubą warstwę nasion. Przyciskamy lekko palcami i po chwili strzepujemy nadmiar na gazetę lub do miski.

Obraz z wiórków

Odpadki z drewna (skrawki z temperówki, kawałki zapałek, wiórki drewniane, kawałki kory, trociny), klej, kawałki sklejki lub sztywna tektura. Pierwsza faza polega na nagromadzeniu odpowiedniej ilości różnego rodzaju odpadków drewnianych. Gdy zbiory zakończone przychodzi czas tworzenia. Przyklejamy kawałki odpadków na sklejce według wcześniej przemyślanego wzoru. Na koniec można polakierować cały obraz lub jego fragmenty, co pozwoli zróżnicować powierzchnie błyszczące i matowe.

Pieczątki z ziemniaka

Kilka ziemniaków, nóż, farby plakatowe, papier rysunkowy, foremki do wycinania ciastek, pędzel. Ziemniaka kroimy na pół. Na każdej połówce układamy foremkę do ciasteczek i wciskamy ją głęboko. Małym nożykiem ścinamy brzegi zewnętrzne i wyciągamy foremkę. Stempel gotowy. Teraz malujemy stempel farbą. Dociskamy do kartki papieru wzór według własnego pomysłu.

Kompozycje ze sznurka i kolorowych włóczek


Na kartonie lub tekturce układamy ze sznurka dowolny kształt, np. zwierzątka, przyklejamy klejem z mąki, wnętrze sylwety wyklejamy kolorową włóczką. Praca powinna być wykonana w dużym formacie.

Układanie  z figur geometrycznych, z materiału przyrodniczego, z bandaża, z papieru, z liści, ze  zmiętej gazety itp. 

Wycinamy dowolne postaci lub przedmioty z wybranego materiału. Układamy na rysunku (do wyboru) figury geometryczne, materiał przyrodniczy, bandaż, wycięte elementy z papieru, z liści lub zmiętą gazetę. Następnie przyklejamy do podłoża. Tworzymy niepowtarzalną kompozycję.

Zalewy gipsowe


Gips rozrabiamy z wodą i wlewamy do foremek, talerzy, pudełek o ciekawych kształtach. Następnie dekorujemy materiałem przyrodniczym lub malujemy farbami.

Wytwory z folii aluminiowej

Folia aluminiowa, taśma klejąca, czarna kartka grubego papieru, albo papier w dowolnym kolorze. Odrywamy kawałek folii i zgniatamy ją w dowolny kształt, np. w kulę. Przyklejamy wybrany kształt do papieru. Jeśli trzeba, używamy więcej taśmy. Zamiast taśmy możemy użyć kleju stolarskiego. Można też pomalować uformowany kształt farbą klejową (klej stolarski, tempera oraz kilka kropli płynu do zmywania). Pozwoli to srebrzystej folii przeświecać przez farbę. Suszymy obrazek.

Wytwory z masy solnej

PRZEPIS NA CIASTO SOLNE:
Do wykonania ciasta solnego z reguły bierze się mąkę i sól w proporcji 1:1, a więc tyle samo mąki, co soli. W miseczce mieszamy mąkę z solą, dodajemy wodę i zagniatamy ciasto. Uzyskana masa musi być elastyczna, dawać się łatwo formować i odchodzić od boków miski.
Z powyższej masy można wykonać dowolne rzeźby (np. kółka do serwetek, biżuterię, koraliki, modele bułek, chleba, owoców, warzyw i innych produktów spożywczych, ramki do obrazów, zwierzęta, ozdoby świąteczne, itp.). Gdy praca nad dziełem zostanie ukończona osoba dorosła umieszcza ją na formie do wypieków i piecze w temperaturze 160 stopni przez godzinę albo do momentu, gdy ciasto stwardnieje. Ciasto nie powinno uginać się, gdy puka się w nie nożem.

Niegotowana ciastolina

PRZEPIS NA CIASTOLINĘ:
Pojemniki i łyżki do odmierzania, 1 szklanka zimnej wody, 1 szklanka soli, 2 łyżki oleju, 3 szklanki mąki, 2 łyżki mączki kukurydzianej, farba w proszku albo barwniki spożywcze, miska i łyżka, deska do krojenia albo stolnica. W misce mieszamy ze sobą wodę, sól, olej i tyle farby bądź barwnika, by uzyskać pożądany kolor ciasta. Można również pozostawić je białe. Stopniowo dodajemy do mieszaniny mączki kukurydzianej i mąki, aż ciasto osiągnie konsystencję ciasta chlebowego. Wykładamy je na stolnicę lub deskę do krojenia i wyrabiamy. Używamy do tworzenia modeli tak jak z dowolnego rodzaju ciastoliny bądź gliny.

Wytwory z masy papierowej

8-10 arkuszy różnych gazet, klej do tapet, naczynie do rozrabiania kleju. Gazetę drzemy na drobne kawałki. Rozrabiamy klej w płaskim naczyniu, w którym będziemy mogli wygodnie mieszać masę palcami. Masa papierowa musi schnąć 2 dni. Z masy papierowej możemy wykonać np. miseczkę.

Rzeźby mydlane

2 szklanki płatków mydlanych, 2 łyżki wody, barwniki spożywcze, miska. Umieszczamy płatki mydlane w misce. Stopniowo dodajemy wodę, albo wodę z barwnikiem i wyrabiamy płatki rękami aż do uzyskania kuli mydlanej. Jeżeli trzeba dodajemy więcej wody. Z tak powstałej masy mydlanej formujemy różne kształty. Sprzątanie jest bardzo łatwe, należy tylko umieścić w pobliżu ciepłą wodę i ręcznik, ręce są już namydlane. Do masy mydlanej możemy dodawać naturalne materiały: płatki owsiane albo wysuszone i pokruszone płatki kwiatów. Możemy rzeźbić w mydle za pomocą łyżeczki, wykałaczki albo innych narzędzi.

Opracowała: Małgorzata Żukowska-Orzoł

Podobne artykuły

Skomentuj

Bądź pierwszym, który skomentuje ten wpis!

Tagi