Szukaj po nazwie

Rodzina jest grupą, której członkiem bywamy w ciągu całego naszego życia. W niej się rodzimy, rozwijamy i żyjemy przez znaczną, bardzo ważną część naszego życia. Jest grupą, w której uczestnictwo jest przypisane, nie jest wynikiem wyboru.

W rodzinie poznajemy sposoby właściwego postępowania, elementarne zasady bycia z innymi ludźmi. Rodzina przekazuje dzieciom wartości i wiedzę oraz tworzy otoczenie emocjonalne, w którym dziecko może czuć się kochane i akceptowane.

W wieku przedszkolnym kształtują się podstawowe nawyki i sposoby zachowania, cechy osobowości i skale uczuć. Dlatego bardzo ważne jest zaspokajanie potrzeb psychicznych (poznawczych, społecznych, emocjonalnych) dziecka, stanowiących fundament jego rozwoju. W zaspokajaniu tych potrzeb największą rolę odgrywa rodzina, a przede wszystkim rodzice.

W klasyfikacji potrzeb wymienia się najczęściej na pierwszym miejscu potrzebę bezpieczeństwa. Jej istota przejawia się w dążeniu do spokojnego i niezagrożonego samopoczucia. Rodzice stwarzają warunki, aby dziecko mogło czuć się bezpiecznie i dobrze w domu, u siebie. Dom rodzinny jakby uzbraja, wyposaża w ufność wobec ludzi.

Ogólnie można powiedzieć, że poczucie bezpieczeństwa dziecka opiera się całkowicie na miłości najbliższego otoczenia, a głównie rodziców. Miłość powinna wyrażać się w pełnej akceptacji dziecka, w bliskim z nim kontakcie. Jeśli rodzice troszczą się o zaspokojenie potrzeby bezpieczeństwa, budzą wiarę dziecka we własne możliwości, w prawidłowy sposób kształtują jego stosunek do świata, wówczas dziecko i w innych środowiskach będzie przeżywało mniej rozczarowań. Z kolei podstawowym skutkiem niezaspokojenia tej potrzeby może być lęk.

Innym elementem miłości rodzicielskiej jest akceptacja dziecka takim, jakie ono jest. Na podstawie sądów rodziców tworzy się w dziecku obraz samego siebie i samoakceptacja. Od rodziców zależy czy będzie to samoocena pozytywna.

Miernikiem akceptacji jest satysfakcja i radość dzieci oraz rodziców z wzajemnych kontaktów. Potrzeba przynależności polega na specyficznej więzi uczuciowej dziecka z innymi ludźmi, wyrażającej się w trzech komponentach: w identyfikacji, w akceptacji dziecka (bez której nie wytworzy się więź łącząca je z bliskimi mu osobami), w strachu separacyjnym.

Istota potrzeby kontaktu emocjonalnego polega na dwustronnym, bliskim, trwałym, pozytywnym uczuciowo stosunku dziecka z innymi osobami z jego otoczenia. Zaspokojenie tej potrzeby powoduje wytworzenie się więzi społeczno–emocjonalnej dziecka z innymi osobami, to zaś warunkuje zaspokojenie pozostałych potrzeb psychicznych, a tym samym rozwój osobowości.

Dziecku potrzebny jest częsty kontakt z rodzicami oraz ich czynna obecność, co określa się jako potrzebę kontaktu społecznego. Dziecko musi czuć, że rodzice zainteresowani są nim i tym, co robi. Także dziecko interesuje się tym, co robią rodzice. W ten sposób nawiązuje się współdziałanie między dzieckiem a rodzicami.

Od układu stosunków społecznych osoby z otoczeniem zależy funkcjonowanie potrzeby samodzielności. Jej zaspokajanie jest możliwe dzięki podejmowaniu decyzji oraz dokonywaniu wyboru sposobu działania zgodnie z własnym uznaniem. Brak zaspokojenia tej potrzeby sprzyja wytwarzaniu się poczucia niższości oraz zaniechaniu wykonywania czynności, nieznajdujących aprobaty w otoczeniu.

Następną ważną potrzebą jest potrzeba samourzeczywistnienia – własnego rozwoju jako jednostki jedynej w swoim rodzaju, niepowtarzalnej; potrzeba rozwoju własnych uzdolnień i realizowania odpowiednich dla nich zamierzeń. Zaspokojenie tej potrzeby sprzyja rozwojowi samodzielności i aktywności.

Ostatnią z głównych potrzeb jest potrzeba szacunku. Dziecko źle się czuje, gdy jest lekceważone, krytykowane, poniżane. Rodzice zawsze powinni mieć czas dla dziecka, interesować się jego sprawami a przede wszystkim traktować je na równi z dorosłymi.