Jak wygląda fiński system edukacji?

Jak wygląda fiński system edukacji?
Drukuj Skomentuj

System edukacji w Finlandii jest uznawany za jeden z najlepszych na świecie. Fińscy uczniowie od lat zajmują czołowe pozycje w testach PISA, badających wiedzę i umiejętności w różnych dziedzinach. Wiele państw wzoruje się na rozwiązaniach przyjętych przez ten kraj. Jakie rozwiązania czynią ten system prawie idealnym?

Organizacja nauczania podstawowego

 

Fińskie dzieci przed rozpoczęciem obowiązku szkolnego, przez rok uczęszczają do przedszkola. Edukacja obowiązkowa obejmuje dziewięć klas - sześć lat trwa podstawówka, a szkoła średnia trzy. Dziecko idzie do szkoły w roku szkolnym w którym ukończy siedem lat. Kończy zaś kształcenie jeżeli minie dziesięć lat od rozpoczęcia obowiązkowej edukacji lub gdy ukończy 16 lat.

 

Fiński rok szkolny liczy 190 dni. Rozpoczyna się w połowie sierpnia, a kończy w maju. Uczniowie mają 10 tygodni wakacji letnich, a oprócz tego przerwy: jesienną, bożonarodzeniową i zimową. Co ciekawe, liczba godzin podstawowej edukacji jest jedną z najniższych na świecie. W czasie 9-letniego kształcenia jest to 6300 godzin czyli mniej o 1200 godzin od średniej OECD.

 

Na początku edukacji stawia się na naukę poprzez zabawę. Większość dzieci w Finlandii nie rozpoczyna pierwszej klasy zanim nie skończy siedmiu lat. Wcześniej większość czasu uczy się bawiąc. W pierwszej i drugiej klasie uczniowie mają około trzy godziny lekcji przeplatanych przerwami. Ich zajęcia kończą się więc wczesnym popołudniem. Później czas spędzają najczęściej w klubach pozalekcyjnych, gdzie zazwyczaj się bawią.

 

Fińskie podejście do nauczania jest interdyscyplinarne, nauczanie odbywa się przez badanie zjawisk. W młodszych klasach dzieci mają sześć projektów - bloków nauczania, każdy z nich trwa sześć tygodni. Są oddzielne przedmioty jak muzyka, etyka czy język obcy, jednak większość została połączona jak np. nauka o środowisku (w jej skład wchodzą biologia i geografia). Lista przedmiotów nauczania jest wpisana do programu nauczania. W szkole dzieci uczą się również gospodarowania domowego: planują zakupy, gotują, piorą, prasują, uczą się szycia i majsterkowania. Oprócz tego wpajane są im zasady dbania o środowisko. W Finlandii ważniejsze jest kształcenie umiejętności, zamiast wkuwania na pamięć określonych treści. Stawia się na nauczenie dzieci w jaki sposób zdobywać wiedzę - tak, by kiedyś potrafiły wykonywać zawody, które dziś jeszcze jeszcze nie istnieją.

 

Uczniowie dostają do domu zadania domowe, ale tylko te, które nauczyciel uzna za niezbędne i coś wnoszące w proces nauczania. Mogą to być też prace, które wymagają zrobienia czegoś, czego nie da się zrobić w szkole, np. przeprowadzenia z rodzicami wywiadu na wyznaczony temat. Płatne korepetycje nie są popularne, ponieważ nauczyciele pomagają dzieciom w czasie lekcji lub po nich.

 

 

Fińskie dziecko jest oceniane w szkole na podstawie poczynionego postępu w nauce, nie w porównuje się go do innych uczniów. Nauczyciel za każdym razem wyjaśnia uczniowi, dlaczego dostał taką a nie inną ocenę. Dopiero w dziewiątej klasie czyli na koniec podstawówki, każdy uczeń jest oceniany według kryteriów przewidzianych przez program nauczania. Ta ocena stanowi przepustkę do szkoły średniej. Uczniowie nie podchodzą do żadnych egzaminów państwowych.

 

Kształcenie w szkołach średnich i wyższych

 

Młody człowiek po ukończeniu szkoły podstawowej może wybrać dalsze kształcenie ogólne albo zawodowe. Zarówno jedno jak i drugie trwa zazwyczaj trzy lata i daje możliwość dalszej nauki w szkole wyższej. Szkoły zawodowe są bardzo popularne, rocznie wybiera je nawet 40 procent absolwentów podstawówek. Uczniowie przyjmowani są do szkoły średniej na podstawie ocen  na świadectwie. Mogą być również przeprowadzane dodatkowe testy wstępne i sprawdzian umiejętności, w zależności od szkoły.

 

Szkolnictwo wyższe w Finlandii ma podwójną strukturę. Z jednej strony są uniwersytety, które kładą nacisk przede wszystkim na badania naukowe i przekazywanie wiedzy. A z drugiej wyższe uczelnie zawodowe, mające bardziej praktyczne podejście. Wszystkie kierunki, na jakich kształcą szkoły wyższe są limitowane, zawsze jest więcej chętnych niż dostępnych miejsc. Najczęściej kryterium przyjęcia na studia stanowi wynik egzaminu maturalnego oraz testu wstępnego. Studia licencjackie w wyższej szkole zawodowej trwają 3,5-4,5 roku. Starania o tytuł magistra można rozpocząć dopiero po zdobyciu trzech lat doświadczenia zawodowego w danej dziedzinie. Jeżeli zaś chodzi o uniwersytet, tutaj studia licencjackie trwają trzy lata, a magisterskie dodatkowe dwa.

 

Zalety fińskiej edukacji

 

Przy organizowaniu nauczania bierze się pod uwagę samopoczucie uczniów. Między 45-minutowymi lekcjami mają oni zazwyczaj przerwę trwającą kwadrans. W szkole każdy uczeń, niezależnie od dochodów rodziny, dostaje darmowy, pożywny posiłek. W prawie wszystkich szkołach wdrożono specjalny program przeciwko nękaniu, opracowany na Uniwersytecie w Turku. W ostatnim czasie duży nacisk zaczęto kłaść również na zwiększenie aktywności fizycznej uczniów w szkole.

 

Dzieci mają dużą swobodę i zachęca się je do samodzielności. W szkole jedzą bez pomocy nauczycieli i same mogą z niej wychodzić do domu. Widok dziecka bez dorosłego na ulicy nie jest rzadkością. Nauczyciele często zadają dzieciom otwarte projekty, w których nie ma jednego, właściwego rozwiązania. Pobudzają  w ten sposób kreatywność uczniów i uczą krytycznego myślenia.

 

Kluczem do sukcesu fińskiej edukacji nie są najnowsze gadżety technologiczne, tylko dobrze wyważony program nauczania, który na pierwszym miejscu stawia dobro ucznia. W szkole stawia się na tworzenie zrelaksowanego, spokojnego środowiska, gdyż stres ma negatywny wpływ na uczenie się.

 

Praktycznie wszystkie szkoły w Finlandii są publiczne, więc wysokie standardy nauczania są powszechne i darmowe. Nie ma znaczenia, gdy dorasta dziecko - wszędzie ma dostęp do wykwalifikowanych nauczycieli, tego samego programu nauczania oraz zdrowych obiadów. Dużą zaletą jest również to, że rodzice nie ponoszą prawie żadnych kosztów związanych z kształceniem swoich pociech. Podręczniki szkolne i niezbędne materiały dydaktyczne są bezpłatne przez cały okres obowiązkowego kształcenia.   

 

tekst: Karolina Świgut / foto. K. Świgut, O. Hryvinska
Chili Traders Challenge - Baltica 2018 / www.chilitraders.com partnerzy: www.zatorland.pl / www.czasnamolo.pl
www.facebook.com/ChiliTradersChallenge/

Filmy

Podobne artykuły

Skomentuj

Bądź pierwszym, który skomentuje ten wpis!

Tagi