Odporność emocjonalna

Odporność emocjonalna

Ważną kompetencją w przygotowaniu dzieci do uczenia się matematyki jest odporność emocjonalna na sytuacje trudne. Podczas uczenia się matematyki muszą one być zdolne do świadomego kierowania swą aktywnością, mimo przeżywanych napięć emocjonalnych.

Emocje dziecka w wieku przedszkolnym różnią się od emocji człowieka dorosłego. Przeżycia dziecka są krótkotrwałe, powstają i nagle się kończą. Dziecko nie potrafi tłumić i opanowywać własnych emocji. Jego zachowanie charakteryzuje występowanie silnych, gwałtownych uczuć czyli afektów. Dopiero pod koniec wieku przedszkolnego w powiązaniu z rozwojem mowy dzieci potrafią lepiej opanowywać swoje uczucia i przeżywać je bardziej świadomie.

Kształtowanie odporności emocjonalnej oznacza stwarzanie w przedszkolu warunków do rozwijania u dzieci zdolności do kierowania swym zachowaniem tak, aby mogły rozwiązywać do końca zadania, które wymagają wysiłku i opanowania napięć. Nauczyciel kształtuje odporność emocjonalną dzieci przez:
1. Wdrażanie ich do rozumienia komunikatów werbalnych i niewerbalnych drugiej osoby, a także przekazywanie komunikatów tak, aby druga osoba dokładnie je zrozumiała.
2. Uczenie dzieci sposobów radzenia sobie z zakłóceniami i przeszkodami utrudniającymi im wykonanie zadania. Jest to także kształtowanie nawyku doprowadzania do końca rozpoczętych zadań i wzmacnianie wytrwałości w dążeniu do celu.
3. Rozwijanie zdolności do znoszenia nadmiernych napięć emocjonalnych  i trening w zakresie mobilizowania sił w obranym kierunku.

Odporność emocjonalna rozwija się wraz z wiekiem dziecka. Bardzo ważnym jest jednak trening. Dzieci, które z jakiegoś powodu chronione są przed trudnościami i nie zmusza się ich do samodzielnych działań, nie mają okazji do kształtowania swej odporności emocjonalnej. Niską odpornością charakteryzują się dzieci z zaburzeniami nerwowymi, przejawami zahamowania psychoruchowego, przejawami niestałości ruchowej. Dziecko  w trudnych sytuacjach poddaje się i nie walczy z nimi, traci wiarę we własne możliwości. Należy rozwijać u dzieci zdolność do wysiłku umysłowego w sytuacjach trudnych i pełnych napięć. Potrzebne jest tu hartowanie, gdyż tylko w ten sposób można kształtować u dzieci odporność emocjonalną i zdolność do wysiłku. Hartowanie polega na organizowaniu dla dziecka sytuacji trudnych. Muszą być one dostosowane do możliwości dziecka tak, aby potrafiło je samodzielnie pokonać. Do kształtowania odporności emocjonalnej u dzieci nadają się gry. Wywołują one gwałtowny wzrost napięcia. Chęć wygrania sprawia, że dziecko podejmuje wysiłek i stara się wytrwać do końca. Jeżeli wygra przeżyje sukces i zwiększy swoją odporność. Gdy przegra uczy się znosić porażkę z nadzieją, że wystarczy się lepiej postarać i wszystko może się udać.

Jeżeli w przedszkolu zadba się o to, aby dzieci potrafiły mądrze się zachować w sytuacjach pełnych napięć emocjonalnych, nie będą tak łatwo poddawać się frustracji, a porażki znosić będą z nadzieja, że trzeba się tylko postarać i spróbować jeszcze raz aby cel został osiągnięty.

Scenariusze zajęć dotyczące kształtowania odporności emocjonalnej.

Temat I: Lisy i jajka.
Cel: Kształcenie dodawania i odejmowania, odporności emocjonalnej.
Pomoce: plansza do gry przedstawiająca leśną drogę, na której znajdują się: gniazda, lisy i puste pola; kostka z układem oczek od 1 do 3; jajka z masy solnej; plansze indywidualne, do których zbierane będą jajka; 1 pionek dla każdego uczestnika.
Przebieg gry: Każdy uczestnik rzuca kostką i przesuwa pionek o wyrzuconą ilość pól. Jeśli pionek zatrzyma się na polu z gniazdem, grający umieszcza w swoim koszu tyle jajek, ile wskazuje cyfra. Jeśli pionek zatrzyma się na polu z lisem, grający ponownie rzuca kostką, żeby dowiedzieć się, ile jajek lis pożarł: tyle musi oddać ze swojego koszyka. Jeśli pionek zatrzyma się na polu z lisem, ale w koszyku nie ma jeszcze jajek, grający ponownie rzuca kostką. Ten uczestnik, który ma najwięcej jajek w swoim koszyku, pod koniec gry wygrywa.                               
Temat II: Kodeks drogowy.
Cel: Odczytywanie kodu, rozpoznawanie i rozumienie znaków.
Pomoce: plansza przedstawiająca drogę, samochodziki w różnych kolorach dla każdego dziecka, kostka z układem oczek od 1 do 3.
Przebieg gry: Każdy uczestnik rzuca kolejno kostką i przesuwa swój samochodzik o wyrzuconą liczbę pól. Ten, kto pierwszy dotrze do mety, wygrywa.

Temat III: Wyścig zajączków.
Cel: Doskonalenie umiejętności liczenia, ćwiczenie umiejętności słuchania i zapamiętywania.
Pomoce: arkusz szarego papieru, klocek do odmierzania wielkości pól, mazaki, kostki do gry, sylwetki zwierząt.
Przebieg gry:
1. Rysowanie planszy.
Nauczycielka rozkłada arkusz szarego papieru. Proponuje dzieciom ułożenie gry, w której będą się ścigać zajączki. Rysuje dwie linie wyznaczające trasę wyścigu. Wyjaśnia, że na trasie trzeba narysować pola – każde pole oznacza jeden skok zająca. Dzieci odmierzają klockiem wielkość pól i rysują z pomocą nauczycielki krawędzie. Liczą głośno narysowane pola. Zaznaczają początek i koniec wyścigu (start, meta) i rysują strzałkę, która będzie przypominała, w którą stronę rozgrywa się wyścig. Przed polem startu rysują dwa pola, na których ustawią pionki.
2. Konstruowanie gry.
Dzieci wymyślają opowiadanie. Za pomocą symbolicznych rysunków oznaczają na trasie wyścigu miejsca, w których zającom przydarzają się różne historie. Uzgadniają reguły gry. Po drodze spotkały małego jeża, który chce z nimi pograć w piłkę. Muszą poczekać jedna kolejkę.
Uwaga, nadjeżdża samochód! Jeżeli zając zatrzyma się na polu z autostradą, musi przepuścić nadjeżdżający samochód i przesunąć pionek o dwa pola do tyłu. Zając natrafił na pole z lisem, przed którym ucieka do lasu. Aby pójść dalej musi rozwiązać zadanie, które wskaże nauczyciel. Na polu oznaczonym kropkami zając spotyka wiewiórkę i pyta ją o drogę. Niestety, zaspany zwierzak wskazuje zły kierunek.
3. Gra.    
Grę zaczyna dziecko, które wyrzuci najwięcej oczek na kostce. Gdy kangur stanie na którymś z oznaczonych pól, należy zastosować się do ustalonych wcześniej reguł. Na mecie może stanąć tylko wtedy, gdy wypadnie dokładnie tyle oczek, ile pól dzieli od niej kangura. Jeżeli dziecko wyrzuci więcej, wówczas traci kolejkę.

Opracowała: Halina Glistak

Pliki do pobrania

Podobne artykuły

Skomentuj

Bądź pierwszym, który skomentuje ten wpis!

Tagi