Program Przedszkolny: „Muzyka jest wszędzie”

Program Przedszkolny: „Muzyka jest wszędzie”

Muzyka jest wszędzie – czyli wprowadzenie elementów muzykoterapii w pracy z dziećmi.

 

„Muzyka jest pośrednikiem między obszarem zmysłów i ducha”
Ludwig von Beethoven

Muzyka uspokaja, uczy wrażliwości, rozwija zainteresowania i pozwala odkryć nowe umiejętności. Muzykoterapia w przedszkolu wskazana jest w pracy z dziećmi nadpobudliwymi, zalęknionymi, mającymi trudności z nauką pisania i czytania, a także z niską koordynacją ruchową.

 

 

„Muzyka zmniejsza stres, łagodzi strach, dodaje energii i poprawia pamięć. Muzyka sprawia, że ludzie są mądrzejsi”
Jeannette Vos

 

 

Cele muzykoterapii:

 

• stymulacja procesów integracji sensorycznej, kształtowanie świadomości ciała oraz orientacji przestrzennej dziecka,
• usprawnianie funkcji manualnych, graficznych oraz procesów analizy i syntezy wzrokowej,
• stymulacja funkcji mowy oraz doskonalenie procesów analizy i syntezy słuchowej,
• stymulacja procesów poznawczych, uwrażliwienia na muzykę i przyrodę,
• kształtowanie sfery emocjonalno - społecznej dziecka,
• stymulacja koordynacji ruchowej (wzrokowo ruchowej, słuchowo - ruchowej, wzrokowo- słuchowo- ruchowej).

 

Po zajęciach z muzykoterapii dziecko potrafi:

 

• zintegrować się z grupą rówieśników,
• ujawni zdolności twórcze,
• zrytmizuje organizm, poprawi koordynacją ruchową,
• nauczy się współpracy w zespole,
• określi swoje emocje,
• określi swoje mocne strony,
• wzbogaci swoją wrażliwość,
• nauczy się relaksu, wyciszenia, koncentracji, wzrost pozytywnego nastawienia do życia i sił witalnych.

 

Formy aktywności muzycznej:

 

• ruch przy muzyce,
• śpiew i ćwiczenia mowy,
• gra na instrumentach,
• ekspresja twórcza,
• percepcja muzyki.

 

Formy pracy:


• Muzykoterapia może być prowadzona indywidualnie i grupowo.

 

 

Wstęp


Właściwości muzyki znane są już od dawna. Najstarszy zapis o jej pozytywnym wpływie pochodzi sprzed trzech tysięcy lat, w Starym Testamencie czytamy, że królowi Saulowi, który popadł w ciężką depresje, ukojenie przyniosła gra Dawida i jego śpiewanie. Myśliciele antyczni (Pitagoras, Arystoteles) rozpatrywali muzykę w aspekcie profilaktyki psycho - higienicznej, a wybitne osobistości podkreślały jej fenomen np.:

 

Muzyka wyraża to, co nie może być wypowiedziane i co nie może być stłumione - Victor Hugo,

 

Ze wszystkich sztuk pięknych muzyka posiada największy wpływ na emocje (pasje) - Napoleon I, cesarz Francji,

 

Muzyka jest kąpielą duszy zmywającą z niej wszelką nieczystość - A. Schopenhauer.

 

Stwierdzono, że muzyka oddziałuje głównie na sferę osobowości człowieka oraz że może zmieniać stan aktywności systemu nerwowego i wywołać określone zmiany w czynnościach całego organizmu.  Muzykoterapia jest swoistą metodą terapeutyczną. Jest to metoda postępowania wielostronnie wykorzystująca wieloraki wpływ muzyki na psychosomatyczny ustrój człowieka. Nadrzędnym celem muzykoterapii jest pomaganie w rozwoju pełnego potencjału ludzkiego, a nie rozwijanie muzycznych sprawności. Muzyka leczy duszę i namiętności, prowadzi do wyciszania negatywnych emocji, napięć, zaprowadzając w umyśle człowieka umiar i harmonię. Świat dźwięków uspokaja, uczy wrażliwości, a także rozwija zainteresowania i pozwala odkryć nowe umiejętności.

 

Bogactwo form oddziaływań muzyki na organizm człowieka stwarza szerokie możliwości stosowania jej w praktyce pedagogicznej.


Metody i sposoby realizacji:


Program własny „Muzyka jest wszędzie – czyli wprowadzenie elementów muzykoterapii w pracy z dziećmi”,  skierowany jest do dzieci w wieku 5 - 6 lat. Realizowany w IV grupie „Sowy” w Przedszkolu Samorządowym  w Radymnie w drugiej połowie roku szkolnego 2017/18. Program  ten jest rozszerzeniem treści programowych realizowanego Programu Edukacji Przedszkolnej „ Nasze Przedszkole” – Małgorzata Kwaśniewska i Wiesława Żaba - Żabińska  dostosowany  do  możliwości rozwojowych dzieci.
Zajęcia muzykoterapii  prowadzone będą w ramach godzin dydaktycznych - w czasie zajęć zorganizowanych jak również  wykorzystywane będą wg potrzeb grupy. Dla elementów relaksacyjnych zostanie przygotowane miejsce, w którym obok muzyki ważną role będzie odgrywało światło. Efekty świetlne będą wspomagać  wprowadzenie uczestników seansu w stan odprężenia i wyciszenia.


Rodzaje muzyki, które zostaną wykorzystane:

 

- Muzyka klasyczna i popularna np.:

 

  • P. Czajkowski: Walc kwiatow z baletu Dziadek do orzechów,
  • Andante cantabile z Serenady na skrzypce,
  • T. Albinoni: Adagio G-moll,
  • A. Dvorak: Taniec słowiański C-moll,
  • A. Chaczuturian: Taniec z szablami z baletu Gajane,
  • F. Chopin: Etiuda E-dur op.10 nr 3; Walc cis-moll op.64 nr 2; Etiuda Rewolucja c-moll op.10 nr 12,
  • H. Berlioz: Marsz Rakoczego,
  • A. Vivaldi: Cztery pory roku,
  • J. Bramhs: Kołysanka.

 

Szczególnie polecana jest muzyka Mozarta. Terapeuci twierdzą, że jest jasna, ma doskonałą formę i wysoką częstotliwość dźwięku. Jej fragmenty są wykorzystywane do różnego rodzaju terapii.

 

- Muzyka filmowa np.:

 

  • J. Barry: Niemoralna propozycja; Tańczący z wilkami,
  • W. Kilar: Pianista; Pan Tadeusz; Ziemia obiecana; Trędowata,
  • F. Lai, C. Signan: Love story,
  • J. Williams: Gwiezdne wojny: Imperium kontratakuje; Park Jurajski; Lista Schindlera; E.T.

 

- Muzyka stworzona przez naturę - (muzykoterapia naturalna, w której podstawowym materiałem muzycznym są dźwięki przyrody).

 

Muzyka ta jest naukowo opracowana i skomponowana. Utwory zawierają naturalne dźwięki przyrody wkomponowane w subtelne melodie w fizjologicznym, zgodnym z zegarem biologicznym rytmie 60 uderzeń na minutę. Dźwięki przyrody (szum lasu i fal morskich, szmer strumieni i śpiew ptaków, wiatr, śpiew delfinów, trzask ognia z kominka i wiele innych) nagrane to ciszej to głośniej - splecione są z nastrojowymi melodiami:  

                      
Muzyka celtycka, irlandzka, szkocka, folkowa (uspokaja, odpręża i relaksuje w zależności od emocji są jej różne odmiany od bardzo wolnej do skocznej i wesołej, pozwala również zapoznać z nową kulturą i obyczajami).

 

 

W programie wykorzystam również metodę OZURA, która będzie prowadzona raz w miesiącu podczas zajęć umuzykalniających. Według dr Macieja Kieryła, który jest twórcą Mobilnej Rekreacji Muzycznej (MRM).  MRM to uporządkowany układ ćwiczeń rytmicznych, ruchowych, perkusyjnych, oddechowych, wyobrażeniowych i relaksacyjnych stymulowanych muzyką. Układ taki może być stosowany indywidualnie lub grupowo zarówno w celu terapeutycznym jak i profilaktycznym.

Składa się on z pięciu etapów tzw. OZURA:

1. ODREAGOWANIE - klaskanie, tupanie, podskoki, gesty, krzyk - zmniejszenie napięcia psychicznego. Wykonywanie kilku prostych, spontanicznych, dynamicznych ruchów oraz swobodna emisja głosowa zmniejszają napięcie mięśniowe, co prowadzi do obniżenia napięcia emocjonalnego. Ćwiczenia te obniżają lęk i agresję. Mogą być prowadzone bez podkładu muzycznego lub na tle szybkiej muzyki.

 

2. ZRYTMIZOWANIE - klaskanie, wykonywanie rytmicznych ruchów ciałem, maszerowanie - pogłębienie "odreagowania" , przy równoczesnym "uporządkowaniu" i zintegrowaniu grupy przez wytworzenie poczucia wspólnoty. Stosuje się tu proste ćwiczenia, mniej dynamiczne i wolniejsze niż w I etapie, grupa wykonuje je wspólnie.

 

3. UWRAŻLIWIENIE - samodzielna gra na prostych instrumentach lub wyrażanie ruchem, gestem różnych stanów emocjonalnych ilustrowanych przez muzykę - pogłębienie percepcji muzyki, uświadomienie dzieciom ich własnych stanów emocjonalnych, uwrażliwienie na dynamikę, tempo, rytm itp.

 

4. RELAKSACJA - ćwiczenia oddechowe w pozycji leżącej lub siedzącej - pogłębienie odprężenia fizycznego i psychicznego. Można stosować sugestię słowną spokoju, bezpieczeństwa i ciepła. Często odnosi się to do przebywania wśród przyrody.

 

5. AKTYWIZACJA - łagodna i dynamiczna. Łagodna - spokojne ćwiczenia w pozycji leżącej, przechodzenie do pozycji stojącej przez siad; dynamiczna - ćwiczenia w tempie (mini aerobik).

 

Zwracamy uwagę na stopniowe podnoszenie się z pozycji leżącej. Pamiętamy o ćwiczeniach oddechowych. Zakończenie - krótka rozmowa na temat odbytych zajęć.

 

Efekty metody  ujawniają się natychmiastowo: następuje zmiana nastroju, korekta postawy, pogłębienie oddechu, wzrost lub spadek napięcia mięśniowego, następuje utrwalenie sprawności psychofizycznej,  szersze spojrzenie na wykorzystanie muzyki, redukcja negatywnych objawów psychofizycznych (ustąpienie zmęczenia, poprawa kondycji, nastroju, aktywności życiowej, podwyższenie poczucia wartości), uzyskanie satysfakcji z aktywnego wykorzystania muzyki. Zajęcia mogą mieć charakter mobilny i w zależności od potrzeb dziecka zmieniamy kolejność ćwiczeń, rezygnujemy z niektórych lub powtarzamy.


Ewaluacja

 

Proces tworzenia własnego programu nie jest tworem zamkniętym, lecz konstrukcją otwartą, podlegającą modyfikacji. Podczas trwania realizacji programu nastąpi jego weryfikacja.

 

Informacji dostarczą same przedszkolaki, biorące udział w zajęciach muzyczno-ruchowych oraz w czasie odpoczynku. Podczas zajęć prowadzona będzie obserwacja dzieci, polegająca na sprawdzaniu i ocenianiu ich aktywności na zajęciach , poziomu osiągnięć oraz stopnia opanowania przez dzieci oczekiwanych umiejętności. Narzędziem badań programu „Muzyka jest wszędzie – czyli wprowadzenie elementów muzykoterapii w pracy z dziećmi” będzie obserwacja dzieci, która zostanie przedstawiona pod koniec roku jako podsumowanie.

 

Uzyskane dane pozwolą ocenić program, określić jego wartość, użyteczność i funkcjonalność. Uzyskane wyniki ewaluacji uzasadnią ewentualną  potrzebę określonych zmian w programie i wytyczą kierunki jego modernizacji.

 

 

Autor: Marta Zwolińska

Filmy

Podobne artykuły

Skomentuj

Bądź pierwszym, który skomentuje ten wpis!

Tagi