Rola i zadania nauczyciela przedszkola w kształtowaniu postaw prozdrowotnych

Rola i zadania nauczyciela przedszkola w kształtowaniu postaw prozdrowotnych

Jeszcze niedawno w każdej większej szkole i przedszkolu dbałość o zdrowie dzieci i uczniów powierzano zatrudnionym na etatach pracownikom służby zdrowia: lekarzom i pielęgniarkom. Oszczędności w dziedzinie oświaty sprawiły, że specjalistyczna opieka zdrowotna jest realizowana tylko w nielicznych placówkach oświatowych. Dlatego zwiększyły się zadania nauczycielek przedszkola w zakresie wychowania zdrowotnego dzieci.

Już G.Piramowicz mówił, że (...) nie ma rozumieć nauczyciel, że na to tylko jest wezwany, aby nauczać czytać i pisać i jako tako zbywać czas szkolny. Cel jego jest bardziej szlachetny, przykładać się do szczęśliwości ludu przez dobre wychowanie co do zdrowia.”

Nauczyciele przedszkola mają szczególne możliwości rozwijania postaw zdrowotnych dzieci. Mogą urzeczywistniać treści edukacji zdrowotnej. Ważnymi czynnikami środowiska przedszkolnego, mającymi wpływ na rozwój zdrowotnych zachowań dzieci są: racjonalne wychowanie fizyczne, wietrzenie pomieszczeń,  rozwijanie nawyków higienicznych, zwracanie uwagi na sposób odżywiania się, a także wdrażanie do współżycia w grupie i budowanie pozytywnej wizji przedszkola. Są to czynniki możliwe do wykonania przez każdego nauczyciela, dla którego ważne jest  zdrowie wychowanków. W szóstym roku życia można wiele dobrego uczynić dla zdrowia przyszłego ucznia.

Umysł małego dziecka jest bardzo chłonny i otwarty na nowe wiadomości i doświadczenie. Wykorzystując naturalne tendencje: „głód” ruchu, wrażeń, skłonność do naśladownictwa i współzawodniczenia, można rozwinąć pewne zachowania, które zaowocują w przyszłości zdrowym i higienicznym trybem życia.

E. Gruszczyk- Kolczyńska, E. Zielińska i G. Grabowska uważają, że wychowanie zdrowotne i kształtowanie sprawności ruchowej nauczyciel powinien realizować w trzech wymiarach, a mianowicie w zakresie:

  • rozwijania świadomości, wiedzy, umiejętności i nawyków sześciolatków poprzez:
  • uświadomienie dzieciom niebezpieczeństw zagrażających życiu i przekonanie ich o konieczności poszanowania życia ludzi, zwierząt i roślin,
  • kształtowanie u dzieci intuicyjnego rozumienia zdrowia i zagrożeń jakimi są choroby (na przykład choroby brudnych rąk, niemytych owoców, alergie, choroby zakaźne typu grypa). Uświadomienie dzieciom, że można zmniejszyć zagrożenie chorobą poprzez: zdrowy tryb życia, szczepienia ochronne, właściwe odżywianie,
  • kształtowanie przekonania o konieczności przestrzegania higieny i prawidłowego odżywiania,
  • kształtowanie umiejętności rozumnego zachowania się w sytuacji choroby: leczenie w domu i w szpitalu, korzystanie z pomocy lekarza, obchodzenie się z lekarstwami,
  • dbałość o sprawność ruchową i koordynację ruchową poprzez systematyczne organizowanie gimnastyki połączonej z zabawami ruchowymi
  • dbałość o sprawność ruchową dzieci i koordynację ruchową poprzez organizowanie zabaw ruchowych, rytmiki, tańców, pływania i zawodów sportowych, podczas których dzieci mogą wykazać się swoimi osiągnięciami
  • kształtowanie przekonania dzieci co do tego, że warunkiem zdrowia jest aktywność ruchowa, gimnastyka poranna, zabawy i sporty na świeżym powietrzu, spacery, marsze, biegi i wycieczki,
  • uświadomienie dzieciom sytuacji, w jakiej znajdują się dzieci niepełnosprawne i wyjaśnienie, dlaczego niektórzy ludzi muszą nosić aparaty słuchowe o ortodontyczne, okulary, obuwie ortopedyczne. Zasugerowanie im, jak można pomóc osobom niepełnosprawnym,
  • współpracy z rodzicami odnośnie wychowania zdrowotnego ich dzieci,
  • podejmowanie działań interwencyjnych, gdy zdrowie dziecka jest zagrożone.


E. Gruszczyk- Kolczyńska, E. Zielińska i G. Grabowska sądzą, że jeżeli nauczycielka zrealizuje wszystkie te hasła składające się na ten zakres wychowania, na pewno przyczyni się do tego, że dzieci będą lepiej rozumiały:

  • jak kruche jest życie i w jaki sposób należy je chronić przed zagrożeniem;
  • czym jest zdrowie, jak groźne są choroby i w jaki sposób można się przed nimi ustrzec;
  • konieczność przestrzegania higieny i chętniej będą o nią dbały;
  • w jaki sposób trzeba zachowywać się w sytuacji choroby: nie będą się bały wizyty u lekarza i dentysty, nie będą zażywać lekarstwa bez zezwolenia dorosłych.


Ponadto sprawniejsze ruchowo dzieci będą się charakteryzować lepszą koordynacją ruchową i piękniejszą sylwetką. Na dodatek lepiej będą rozumiały sytuację osób niepełnosprawnych i skuteczniej im pomogą, gdy zajdzie taka potrzeba. Nauczyciel jest kluczową postacią w przedszkolnej i szkolnej edukacji prozdrowotnej. Jest niezastąpiony, gdyż jak pisze M. Demel, twórca teorii pedagogiki zdrowia w Polsce, nauczyciel „trzyma” całe wychowanie. Wielu nauczycieli ma poczucie niedostatku wiedzy medycznej oraz przygotowania do edukacji prozdrowotnej i często z tego powodu jej nie podejmują. Według B.Woynarowskiej i M.Sokołowskiej nowoczesna edukacja zdrowotna, wyznacza nauczycielowi nową rolę – przewodnika, doradcy ucznia, a nie „wszystkowiedzącego” eksperta. Zgodnie z założeniami zreformowanej szkoły każdy nauczyciel powinien podjąć wysiłki w celu zwiększenia swoich kompetencji do pełnienia nowej roli.2 K.Komosińska uważa, że wychowanie zdrowotne dzieci jest o tyle ważne, że stosunek do zdrowia ukształtowany w rodzinie, w przedszkolu, szkole trwa przez lata i decyduje o kulturze zdrowotnej następnych pokoleń. Zatem istotną sprawą wydaje się organizowanie takiego oddziaływania na młode pokolenie, by wykształcić samodzielność i odpowiedzialność w pracy nad wzmocnieniem swojego potencjału zdrowotnego. Potrzebne jest przy tym ścisłe współdziałanie rodziców, wychowanków, nauczycieli i służby zdrowia.

Autor: mgr Beata Czerniak

Filmy

Podobne artykuły

Skomentuj

Bądź pierwszym, który skomentuje ten wpis!

Tagi