Zasady gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej w przedszkolu

Zasady gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej w przedszkolu

Pracując wiele lat w przedszkolu z dziećmi 3-6 letnimi z różnych środowisk i ukończywszy parę lat temu kurs gimnastyki korekcyjnej obserwuję, iż wiedza nauczycieli prowadzących zajęcia i zabawy ruchowe jest duża. Znają wiele metod, które zmieniły styl i uatrakcyjniły zajęcia (metody: K. Orffa, R.Labana, W.Sherborne, A.M.Kniessów), ale brakuje w tych działaniach podstaw wiedzy z zakresu gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej. Uzupełnienie tych wysiłków i wpojenie podstawowych zasad w znacznym stopniu uchroniłoby dzieci 3-10 letnie od nabywania i utrwalania wad postawy.

Naturalną potrzebą dziecka jest ruch. W okresie wzrostu, kościec dziecka jest bardzo podatny na deformację. W okresie przedszkolnym kształtują się krzywizny kręgosłupa i prawidłowy kształt stopy. Mięśnie są słabe i konieczne jest ich wzmacnianie, również praca stawów i więzadeł potrzebuje wzmocnienia. Dlatego ruch intuicyjnie dla dzieci jest tak ważny i potrzebny. Ruch da im szansę uzyskania prawidłowej postawy, mocnych mięśni, ustrzeże od skrzywień, usprawni stawy, poprawi możliwości fizyczne ciała – tylko ruch mądry, prawidłowy, dobrze kierowany. Ponadto czynnikiem pozytywnym prawidłowej postawy i sprawności fizycznej dziecka jest poprawa pracy serca, płuc i innych narządów wewnętrznych. Ma to ogromne znaczenie dla zdrowia istnieje bowiem ścisły związek miedzy zdrowiem a postawą ciała. W ostatnich latach udowodniono, że ruch i sprawność ruchowa ma pozytywny wpływ na pracę i funkcję mózgu oraz kształtuje spostrzegawczość, analizę, syntezę i chroni dziecko od ewentualnej dysleksji. Pamiętajmy więc o tym, iż ruch potrzebny jest dziecku jak pokarm i sen.

Ruch dla dziecka to:

  • Stymulacja – mobilizuje układ krążeniowo-naczyniowy, oddechowy, zwiększa pojemność płuc, poprawia prace innych narządów, pobudza dojrzewanie układu nerwowego i mózgu.
  • Adaptacja - hartowanie organizmu, rozwój, dziecko ma dostęp i możliwości korzystania z przyjemności i wykonywania prac i własnych zamierzeń.
  • Kompensacja - wyrównywanie niekorzystnych działań i zwyczajów cywilizacyjnych (telewizji, komputerów, samochodów, złego żywienia)
  • Korekcja - naprawa zaniedbań i błędów zaistniałych w rozwoju dziecka.


Czynniki szkodliwe naszego trybu życia w XXI wieku:
Pozycja siedząca – jest to wszystkim wiadome, ale mimo to zmian na lepsze niewiele. Częste zbyt szybkie sadzanie niemowlęcia, siedzenie zbyt długie, do tego jeszcze w fatalnej pozycji, na zbyt niskim lub zbyt wysokim krzesełku. Wszyscy powinni wiedzieć, że w tych sytuacjach konieczna jest zmiana pozycji ciała, trzeba dać kręgosłupowi możliwość odpoczynku i wykorzystać inne mięśnie. Kiedyś jedna z nauczycielek nauczania wczesnoszkolnego zapytała mnie po co w klasach młodszych dywany? Miedzy innymi po to, aby dziecko miało możliwość zmiany pozycji z siedzącej na bardziej korzystną - nawet leżącą. Takie zmiany pozycji ciała powinny być częste i zgodne z potrzebami indywidualnymi dzieci. Ta zasada jest od pokoleń stosowana w dniu zabawy i nauki dzieci w  przedszkolu. Oglądałam kiedyś klasę tzw. "0" w szkole, w której  oprócz ławek, szafek z zabawkami, PCV na podłodze, nie było nic. Wnioski chyba są oczywiste - po przyjściu na 4-5 godzin dziennie dzieci skazane są na pozycję siedzącą najdłużej, ewentualnie na stanie lub chodzenie. Po przyjściu do domu siedzenie przed telewizorem i może godzina zabawy na podwórku osiedlowym, gdy jest pogoda. Takich 300 dni w roku, i co można powiedzieć o rozwoju mięśni i układu kostnego tego młodego człowieka? Jeżeli dojdzie jeszcze do spania na zbyt miękkim, nieprawidłowym łóżku z wielkimi poduchami, to kiedy ten młody organizm ma możliwości wykształcenia prawidłowej postawy? Rodzice są zapracowani i znacząca staje się rola przedszkola oraz szkoły, aby pomóc wychowankom kształtować prawidłową postawę i wpoić zasady pomagające w rozwoju kręgosłupa i mięśni, oprócz zadań dydaktycznych dostrzec trzeba potrzeby zdrowotne dziecka. Wprawdzie skorzysta ono kiedyś z zajęć korekcyjnych organizowanych w szkole, ale może najpierw każdy nauczyciel zastosowałby w każdym dniu zajęć system kompensacji tych negatywnych czynników.

Następnym czynnikiem negatywnym jest dźwiganie, noszenie zbyt dużych ciężarów i to niezależnie czy na plecach, czy przed sobą co jest bardzo negatywne dla dziecka i dorosłego. Używanie złego obuwia, często modnego, ale wspomagającego koślawienie stopy i pomagającego utrwaleniu się płaskostopia nie wspominając o butach z tworzyw sztucznych powodujących pocenie się stóp a nawet grzybice. Dobre, ale niestety tylko w domu, są klapki i drewniaki. W szkole i przedszkolu obuwie powinno posiadać odpowiednie wkładki ortopedyczne i usztywnienie pięty. Jak najczęściej dziecko powinno wykonywać ćwiczenia gołą stopą lecz ze względów zdrowotnych (przeziębienia) zakazywane są one przez rodziców. Dlatego prośba, aby czas wakacyjny, ciepła i pogody wykorzystali oni bawiąc się z dzieckiem na plaży, przesypując piasek palcami, zwijając ręczniki, chodząc na bosaka po piasku na palcach. Rady takie może rodzicom dostarczyć każdy nauczyciel. Nie dopuszczalne jest chodzenie, tak zwane do środka – ustawiając stopy bokiem na wewnętrznych krawędziach. Przemieszczanie się nawet na krótkich odcinkach tylko samochodami. Jeżeli wymaga tego trasa trzeba pamiętać o zrekompensowaniu na postojach tej niewygodnej i szkodliwej postawy przez wszystkich uczestników podróży. Dobry przykład mogą tu dać rodzice i nauczyciele.

Pośrednio zły wpływ na rozwój dzieci mogą mieć zwyczaje żywieniowe panujące w domu, ze zlekceważeniem potrzeby dostarczania organizmowi niezbędnych budulców i energii. Jedzenie szybko, byle co, słodko itp. Zbyt lekkomyślne i zbyt wczesne trenowanie dzieci w wybranych przez rodziców dyscyplinach sportowych ze zlekceważeniem potrzeb rozwojowych dziecka nastawionych na sukcesy trenerów. Porcje ćwiczeń muszą dostać wszystkie mięśnie młodego człowieka, a nie tylko wybrane.

Zasadą gimnastyki korekcyjnej jest symetryczne wzmacnianie mięśni i jeżeli ręka prawa wykonała 5 ruchów powinna je wykonać i lewa. Jeżeli mięśnie po obu stronach kręgosłupa nie są jednakowo sprawne należy wzmocnić te słabsze. Najlepszym sportem i gimnastyką jest pływanie. Ruchy są tu symetryczne, kręgosłup po obu stronach jednakowo napięty, wyprostowany i zminimalizowane siły przyciągania. Symetrie kręgosłupa poprawiają tak lubiane przez dzieci ćwiczenia w zwisie z różnorodnych drabinek oraz wszelkie ćwiczenia imitujące pływanie (na ławeczkach, z wykorzystaniem kocyków, kółek i rolek). Występujące u dzieci wady postawy:

  • Okrągłe plecy
  • Płaskie plecy
  • Płaskostopie
  • Skoliozy - boczne skrzywienia kręgosłupa
  • Lordozy - wygięcie kręgosłupa ku przodowi
  • Przykurcz mięśni i ścięgien.


Na poziomie przedszkola stosowana jest kompensacja ewentualnych wad postawy. Dziecko w tym okresie ma jeszcze prawo do lekkiego płaskostopia, nie w pełni wykształconej prawidłowej postawy ciała. Opinie lekarzy są wydawane na zasadzie zalecenia do wykonywania odpowiednich ćwiczeń w celu nie dopuszczenia do rozwinięcia się wady lub wyćwiczenia mięśni odpowiedzialnych za wykształcenie się prawidłowe stopy i wzmocnienie mięśni podtrzymujących kręgosłup. Dlatego zlekceważenie tego okresu zwłaszcza że połączonego z gwałtownym wzrostem ciała wychowanka jest niedopuszczalne dla nauczycieli i rodziców. Zadaniem nas, pedagogów jest pomóc dziecku, stymulując jego rozwój fizyczny w sposób atrakcyjny,  wykorzystując do tego celu muzykę, kolorowe pomoce, atrakcyjność form i metod, zabawy i gry wspomagające oraz  wdrażając dzieci do przyjmowania prawidłowej postawy w każdej sytuacji na krzesełku, w leżeniu, w staniu przy ścianie z wykorzystaniem luster.  

Autor: Bożena Monika Kabała

Filmy

Podobne artykuły

Skomentuj

Bądź pierwszym, który skomentuje ten wpis!

Tagi